Đề xuất áp thuế tự vệ lên tới 20% Hiệp hội các nhà máy dệt Bangladesh (BTMA) hiện đang tích cực vận động Chính phủ áp đặt mức thuế tự vệ (safeguard tariff) lên tới 20% đối với các loại sợi bông, sợi pha và sợi melange nhập khẩu từ Ấn Độ.
Đầu tháng 1/2026, ngành dệt may khu vực Nam Á đang thu hút sự chú ý của giới quan sát khi các nhà sản xuất sợi tại Bangladesh vận động Chính phủ áp đặt các biện pháp phòng vệ thương mại đối với sản phẩm nhập khẩu từ nước láng giềng Ấn Độ. Đề xuất áp thuế tự vệ lên tới 20% Hiệp hội các nhà máy dệt Bangladesh (BTMA) hiện đang tích cực vận động Chính phủ áp đặt mức thuế tự vệ (safeguard tariff) lên tới 20% đối với các loại sợi bông, sợi pha và sợi melange nhập khẩu từ Ấn Độ.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh thị trường nội địa Bangladesh đang phải đối mặt với áp lực lớn từ hàng hóa giá rẻ tràn vào từ nước láng giềng. Một cuộc họp quan trọng đã được Ủy ban Thương mại và Thuế quan Bangladesh tổ chức vào đầu tháng 1/2026 cùng với các bên liên quan để thảo luận về tính khả thi và tác động của đề xuất này. Nguyên nhân từ sự chênh lệch chi phí sản xuất Theo số liệu từ các nhà sản xuất Bangladesh, nguyên nhân chính dẫn đến động thái này là sự chênh lệch giá thành đáng kể:
- Chi phí sản xuất tại Bangladesh: Khoảng 3 USD/kg.
- Giá sản phẩm nhập khẩu từ Ấn Độ: Chỉ khoảng 2,6 USD/kg.
BTMA cho rằng các nhà cung cấp Ấn Độ đang có dấu hiệu bán phá giá, khiến lượng hàng tồn kho trong nước tăng vọt, ước tính trị giá lên đến hàng tỷ USD. Bên cạnh đó, tình trạng gian lận thương mại – khi sợi miễn thuế (vốn chỉ dành cho sản xuất hàng xuất khẩu) bị đem bán trái phép tại thị trường nội địa – cũng đang gây lũng đoạn giá và ảnh hưởng đến doanh nghiệp trong nước. Lo ngại tác động dây chuyền đến chuỗi cung ứng Thông tin về đề xuất áp thuế đang gây lo ngại lớn cho các khu vực sản xuất dệt may tại Ấn Độ, đặc biệt là vùng Vidarbha. Hiện nay, khoảng 30% sản lượng sợi xuất khẩu hàng tháng tại đây (tương đương 3.000 tấn) được chuyển sang Bangladesh. Nếu mức thuế 20% được áp dụng, kim ngạch xuất khẩu của Ấn Độ sẽ bị ảnh hưởng nặng nề, dẫn đến nguy cơ dư thừa nguồn cung và kéo giá bông nguyên liệu tại Ấn Độ sụt giảm. Ngược lại, tại nội bộ Bangladesh cũng đang tồn tại những phản ứng trái chiều:
Ngành sợi (Upstream): Ủng hộ áp thuế để bảo hộ sản xuất trong nước.
Ngành may mặc (Downstream): Các doanh nghiệp may mặc xuất khẩu (RMG) phản đối gay gắt vì lo ngại chi phí đầu vào tăng cao sẽ làm giảm khả năng cạnh tranh của quần áo may sẵn Bangladesh trên thị trường toàn cầu.
Sự kiện này một lần nữa làm nổi bật sự khác biệt trong mô hình tăng trưởng của các quốc gia dệt may lớn. Trong khi Bangladesh vẫn đang nỗ lực giải quyết bài toán chi phí và bảo hộ nguồn nguyên liệu thô để duy trì lợi thế quy mô, các đối thủ cạnh tranh như Việt Nam lại đang tập trung vào phân khúc hàng cao cấp, giá trị gia tăng và tận dụng mạng lưới các Hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới.
Cuộc chiến thuế quan này cho thấy sự căng thẳng trong chuỗi cung ứng dệt may Nam Á đang ngày càng gia tăng, nơi việc cân bằng giữa bảo hộ sản xuất nội địa và duy trì lợi thế xuất khẩu thành phẩm đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
