Hội thảo chia làm hai ngày. Ngày đầu tập trung cung cấp kiến thức nền về ESPR và DPP, ngày thứ hai chuyển sang chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn từ các quốc gia và tham vấn chính sách. Tham dự có đại diện Nhóm phụ trách DPP thuộc Tổng vụ Thị trường nội địa (DG GROW) của Ủy ban châu Âu, Đại sứ quán Đức, Phái đoàn EU tại Campuchia, các cơ quan chính phủ nước chủ nhà và Hiệp hội Dệt May, Da giày, Túi xách Campuchia (TAFTAC), cùng đại diện hiệp hội ngành và chuyên gia từ Việt Nam, Pakistan, Bangladesh, Myanmar và Vương quốc Anh.
Trình bày của Ủy ban châu Âu làm rõ bản chất của DPP. Đây là một hồ sơ số chứa thông tin đặc thù của sản phẩm, đóng vai trò như danh tính số, cho phép truy xuất nguồn gốc và minh bạch xuyên suốt chuỗi giá trị. Thông tin trong một DPP có thể gồm xuất xứ, thành phần, dấu chân carbon, chứng nhận hợp quy, hướng dẫn sử dụng, quy trình sản xuất và phương án tái sử dụng, thải bỏ. Người dùng truy cập các thông tin này qua vật mang dữ liệu, phổ biến nhất là mã QR gắn trên sản phẩm.
Điểm đáng chú ý nhất với doanh nghiệp Việt Nam là dệt may được xếp nhóm ưu tiên số 1 trong Kế hoạch làm việc ESPR đầu tiên của EU, với quy mô thị trường khoảng 175 tỷ EUR (gồm cả giày dép, số liệu 2021). Văn bản ủy quyền của EU tập trung vào hàng may mặc, bao gồm phụ kiện may mặc, trong khi các sản phẩm dệt và giày dép khác chưa được đưa vào diện ưu tiên. Theo lộ trình dự kiến, quy định được thông qua vào năm 2027, sau đó có thời gian chuyển tiếp tối thiểu 18 tháng trước ngày áp dụng. Như vậy doanh nghiệp còn khoảng hai đến ba năm để chuẩn bị dữ liệu và hệ thống truy xuất.
Về mặt kỹ thuật, hệ thống DPP vận hành trên cổng thông tin điện tử của EU, một sổ đăng ký trung tâm và mô hình lưu trữ phi tập trung, trong đó dữ liệu đầy đủ nằm tại máy chủ của doanh nghiệp hoặc nhà cung cấp dịch vụ. Cơ quan quản lý thị trường có thể kiểm tra tính tuân thủ, còn hải quan sẽ kiểm tra DPP đối với hàng nhập khẩu. EU cũng đang hoàn thiện tám tiêu chuẩn hài hòa cùng CEN-CENELEC, đồng thời chuẩn bị ban hành công cụ mã nguồn mở và chiến dịch nâng cao mức độ sẵn sàng để hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Kết quả khảo sát mức độ sẵn sàng DPP tại khu vực do GIZ và UNIDO trình bày cho thấy thách thức chung của các nước cung ứng. Rào cản lớn nhất nằm ở việc truy xuất minh bạch tới các lớp cung ứng sâu, cụ thể là nhà kéo sợi, nguồn gốc xơ và truy xuất phụ liệu. Đây cũng là điểm nghẽn phổ biến của chuỗi cung ứng dệt may Việt Nam hiện nay.
Trong ngày làm việc thứ hai, Việt Nam tham gia phần chia sẻ kinh nghiệm cùng các nước cung ứng khác, với phần trình bày của TS. Trần Công Chính, Giảng viên và Nghiên cứu viên Đại học Kinh tế thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU-UEB), và ông Dũng Trần về lộ trình chuẩn bị của ngành. Các phiên tham vấn sau đó tập trung thu thập thông điệp chính sách của từng nhóm đối tượng và từng quốc gia gửi tới nhà làm chính sách EU, cùng đánh giá mức độ sẵn sàng và nhu cầu hỗ trợ của mỗi nước.
VITAS sẽ tiếp tục cập nhật thông tin về tiến trình xây dựng quy định DPP và phổ biến tới doanh nghiệp hội viên qua các kênh của Hiệp hội. Hiệp hội khuyến nghị doanh nghiệp chủ động rà soát hệ thống dữ liệu, tăng cường truy xuất nguồn gốc chuỗi cung ứng và theo dõi sát các đợt tham vấn công khai của EU để chuẩn bị cho mốc áp dụng dự kiến năm 2027.
