Toàn cảnh tại buổi làm việc
Logistics: Nút thắt trong năng lực cạnh tranh
Phát biểu tại buổi làm việc, bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, Phó Chủ tịch VITAS, nhấn mạnh logistics không đơn thuần là quá trình vận chuyển hàng hóa mà đã trở thành yếu tố trực tiếp quyết định chi phí, thời gian giao hàng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Do ngành dệt may đang tham gia ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, một hệ thống logistics thông suốt, ổn định và có khả năng kết nối quốc tế mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Thực tế cho thấy ngành dệt may Việt Nam đang đối mặt với bài toán lớn về nguồn cung và chi phí. Vải là nguyên liệu đầu vào quan trọng nhất, nhưng nguồn cung trong nước hiện chỉ đáp ứng được 50% nhu cầu. Trị giá nhập khẩu vải liên tục duy trì ở mức cao: 14,7 tỷ USD (năm 2022), 12,7 tỷ USD (năm 2023), 14,9 tỷ USD (năm 2024) và tăng vọt lên mốc 17 tỷ USD vào năm 2025. Đáng chú ý, chỉ trong 7 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đã chi tới 17 tỷ USD để nhập khẩu nguyên phụ liệu, trong đó nhập khẩu vải từ Trung Quốc chiếm tỷ trọng cao nhất lên đến 6,27 tỷ USD.
Bên cạnh đó, chi phí logistics cũng là một rào cản. Dù khu vực Cái Mép có ưu thế vượt trội về các tuyến tàu trực tiếp đi Mỹ và châu Âu, nhưng chi phí giao nhận trực tiếp (GNTT) tại đây vẫn cao hơn so với Cát Lái và các depot khu vực TP.HCM. Các doanh nghiệp tại Đồng Nai có xu hướng thực hiện giao nhận ở những điểm cảng/depot gần khu vực sản xuất, dẫn đến việc chuyển toàn bộ hàng xuất khẩu về Cái Mép chưa tạo được lợi thế rõ rệt về chi phí.
Bà Nguyễn Thị Kim Trang, Trưởng phòng xuất nhập khẩu Công ty TNHH Fashion Garments 2 chia sẻ tại buổi làm việc
Tại buổi làm việc, đại diện hai thương hiệu lớn là Adidas và Fashion Garments đã thẳng thắn chỉ ra thực trạng: chi phí vận tải bằng đường bộ từ nhà máy xuống cảng nước sâu Cái Mép hiện đang cao hơn đáng kể so với phương án hạ bãi tại khu vực Cát Lái. Để tháo gỡ rào cản này, hai doanh nghiệp đã kiến nghị TCSG và các đơn vị vận tải cần sớm triển khai các giải pháp “đóng gói” dịch vụ hoặc kết hợp hàng hóa nhằm chia sẻ, tối ưu hóa và giảm tải chi phí đường bộ cho các nhà xuất khẩu.
Ông Nguyễn Khiếu Anh, Phó GĐ Marketing TCSG phát biểu tại buổi làm việc
Ông Nguyễn Khiếu Anh, Phó GĐ Marketing Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn cho biết, trải qua 37 năm hình thành và phát triển, TCSG hiện đang nắm giữ gần 50% thị phần khai thác cảng tại Việt Nam.
Trước thực tế cảng Cát Lái đang gặp các giới hạn về độ sâu mớn nước và tĩnh không cầu, xu hướng dịch chuyển hàng hóa về các cụm cảng nước sâu như Cái Mép là tất yếu. Tại đây, TCSG đã xây dựng một hệ sinh thái toàn diện với 5 trụ cột chính bao gồm: Khai thác cảng; Dịch vụ logistics; Vận tải và kinh tế biển; Đầu tư khu công nghiệp; và Dịch vụ du lịch biển đảo kết hợp năng lượng sạch.
Để tối ưu chuỗi cung ứng cho ngành dệt may, TCSG đề xuất các nhóm giải pháp chiến lược:
Đẩy mạnh “Xanh hóa” và “Số hóa” logistics, nhằm phát triển hệ thống Cảng điện tử, kho có mái che sử dụng năng lượng mặt trời và đẩy mạnh vận tải sà lan nhằm giảm 70-80% phát thải CO2 so với đường bộ. Đặc biệt, dự án ESG tại TCIT sẽ cung cấp Báo cáo Chỉ số Carbon, đáp ứng trực tiếp tiêu chí xanh của các nhãn hàng quốc tế.
Lưu kho và phân phối thành phẩm: Tận dụng hệ thống ICD và kho tại các tỉnh của TCSG để đáp ứng nhu cầu phân phối. Doanh nghiệp có thể giảm chi phí thông qua việc sử dụng kho chung cho các dòng nguyên liệu phổ biến, đồng thời mở rộng hợp tác tại các cảng Phước Thuận, Habitat.
Lưu trữ nguyên phụ liệu: Sử dụng kho dự trữ ICDST và ICDLB để lưu trữ nguyên liệu dài hạn, đảm bảo ổn định nguồn cung cho mùa cao điểm (từ tháng 8 đến tháng 12).
Chính sách ưu đãi đột phá tại Cảng TCIT
Nhằm khuyến khích doanh nghiệp chuyển đổi và tận dụng lợi thế cảng nước sâu, TCIT công bố chính sách hỗ trợ đặc biệt áp dụng từ 01/7/2025 đến hết 30/9/2026.
Với khách hàng chuyển đổi cảng đích: Những khách hàng có hàng nhập khẩu từ tàu tại TCIT nhưng đang nhận hàng tại Cát Lái (Cát Lái Giang Nam) sẽ được miễn 100% phí nâng container nếu giao trực tiếp tại TCIT bằng đường bộ. Cảng cũng sẽ hỗ trợ làm việc với Hải quan sau khi hoàn thành điều chỉnh Manifest.
Với khách hàng mới và quy mô nhỏ: Khách hàng chưa từng giao nhận trực tiếp tại TCIT hoặc đang GNTT tại đây (giai đoạn 01/3/2025 - 31/3/2026 với sản lượng từ 09 container trở xuống) sẽ được miễn 100% phí nâng/hạ đối với container hàng nhập xuất khẩu bằng đường bộ và giảm 50% phí cho container rỗng.
Buổi làm việc đã mở ra nhiều định hướng thiết thực. Lãnh đạo VITAS kỳ vọng hai bên sẽ tiếp tục có những hoạt động hợp tác cụ thể như chia sẻ dữ liệu thị trường và nghiên cứu các mô hình dịch vụ chuyên biệt, qua đó giúp cộng đồng doanh nghiệp dệt may tối ưu hóa chuỗi giá trị và duy trì năng lực cạnh tranh bền vững trong bối cảnh toàn cầu hóa./.
Một số hình ảnh đoàn tham quan thực tế tại cảng Cái Mép
Bài và ảnh: Hồng Nguyễn
